Ταξίδια Μέσα Από Τη Λογοτεχνία!

Η Λογοτεχνία είναι για μένα ένα «παράθυρο» σ' έναν μαγικό κόσμο. Κάθε βιβλίο μάς ταξιδεύει σε κόσμους πραγματικούς ή φανταστικούς, τωρινούς, μελλοντικούς ή παρελθοντικούς. Ένα είναι το μόνο σίγουρο, κάθε βιβλίο που μας ενθουσιάζει, μας εντυπωσιάζει ή μας μαγεύει θέλουμε να το μοιραστούμε με άλλους φίλους-αναγνώστες. Έτσι κι εγώ, θέλω να μοιραστώ μαζί σας όσα βιβλία με ενθουσίασαν και με «γέμισαν» με πρωτόγνωρες ιδέες, εικόνες και συναισθήματα. Σαφώς και η άποψη του κάθε αναγνώστη είναι μοναδική και ένα βιβλίο που εμείς λατρέψαμε μπορεί κάποιος άλλος να το αντιπάθησε ή ακόμα και να το μίσησε... Μέσα από αυτήν την οπτική θεωρώ φρόνιμο να μη σχολιάζω όσα βιβλία δεν με εντυπωσίασαν ή με άφησαν αδιάφορη, διότι η άποψή μου είναι απολύτως υποκειμενική. Δεν θα ήθελα να προκαταλάβω αρνητικά κανέναν αναγνώστη, αποτρέποντάς τον από το να διαβάσει ένα βιβλίο το οποίο, ενδεχομένως, να τον ενθουσιάσει. Κάθε βιβλίο απαιτεί το κατάλληλο περιβάλλον, το υπόβαθρο και την ανάλογη διάθεση για να εκτιμηθεί, οπότε καλό θα είναι να μην απορρίπτουμε ποτέ τίποτα. Η έκφραση και αποτύπωση της δικής μου γνώμης για κάθε βιβλίο -αλλά και των απόψεων και σχολιασμών άλλων φίλων-συγγραφέων-αναγνωστών, που αναγράφονται στη σχετική κατηγορία-, έχουν ως μοναδικό σκοπό να εκφράσουν τον θαυμασμό μας για ορισμένα βιβλία που θεωρούμε άξια λόγου και θέλουμε να γίνουν ευρέως γνωστά, βοηθώντας έτσι τους αναγνώστες στην επιλογή του επόμενου βιβλίου που θα διαβάσουν. Πάντοτε με το μεγαλύτερο σεβασμό και θαυμασμό για όλους τους συγγραφείς, που μέσα από τις σελίδες των βιβλίων τους μας «ταξιδεύουν» μακριά από την εκάστοτε πραγματικότητα ή μας βοηθούν να την κατανοήσουμε καλύτερα, αλλά σε κάθε περίπτωση στολίζουν την ψυχή μας, οφείλω ένα μεγάλο ευχαριστώ!

Κλειώ Ισιδ. Τσαλαπάτη

Παρασκευή 18 Δεκεμβρίου 2020

«ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ. ΚΥΠΡΟΣ 1948 – Η αρχή της Οδύσσειας», παρουσιάζει ο Ευάγγελος Μαυρουδής - Συστήνει η Κλειώ Τσαλαπάτη

    Ως γνήσια και αθεράπευτη λάτρης της λογοτεχνίας, διαβάζω κάθε είδος της, αλλά η μεγάλη μου αγάπη και σταθερή προτίμηση είναι και θα είναι το ιστορικό μυθιστόρημα, αφού ο μόνος ελκυστικός τρόπος για να μάθω την Ιστορία είναι μέσα από μια μυθοπλασία βασισμένη σε ιστορικά γεγονότα. Κατάλοιπα της παντελώς αδιάφορης και στείρας διδασκαλίας της Ιστορίας στα σχολικά μου χρόνια, όπου ο μόνος στόχος μου ήταν η μηχανική απομνημόνευση ονομάτων, γεγονότων και ημερομηνιών με μοναδικό σκοπό τη βαθμοθηρία χωρίς καμία πραγματική κατανόηση του ρόλου τους στην εξέλιξη και πορεία της ανθρωπότητας; Ίσως. Το θέμα είναι ότι κάθε ιστορικό μυθιστόρημα μου κεντρίζει αμέσως το ενδιαφέρον αφού μου δίνει την ευκαιρία να μάθω κάποιες ακόμη πτυχές του παρελθόντος, διαβάζοντας ένα πόνημα που έχει προκύψει από ενδελεχή έρευνα και κοπιαστική συγγραφή. Όταν αυτό το μυθιστόρημα τυχαίνει να είναι και έργο ενός καταξιωμένου στον χώρο συγγραφέα, με μακρά πείρα και επιτυχημένη διαδρομή στην εκπόνηση βιβλίων του συγκεκριμένου είδους, τότε ο ενθουσιασμός μου είναι ακόμα μεγαλύτερος.
    Με αφορμή το νέο έργο του εξαίρετου κ. Ευάγγελου Μαυρουδή με τίτλο «ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ. ΚΥΠΡΟΣ 1948 – Η αρχή της Οδύσσειας», που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις αγαπημένες εκδόσεις Κέδρος, μου δίνεται η χαρά να φιλοξενήσω στους «Φίλους της Λογοτεχνίας» τον συγγραφέα ο οποίος αναλαμβάνει με τον δικό του ιδιαίτερο τρόπο να μας παρουσιάσει το μυθιστόρημά του. Τον ευχαριστώ ολόψυχα για τον χρόνο που μας διέθεσε, του εύχομαι καλή επιτυχία στο νέο του πόνημα και στο συνολικό συγγραφικό του έργο και σας προσκαλώ να διαβάσετε τα όσα έχει να μας πει γι’ αυτό, ώστε να τον γνωρίσετε κι εσείς λίγο καλύτερα!

Η ΥΠΟΘΕΣΗ:

    Το μυστικό και περιπετειώδες ταξίδι δύο στελεχών του ΑΚΕΛ τον Οκτώβρη του 1948, του τότε γενικού γραμματέα Φιφή Ιωάννου και του υπ’ αρ. 2 του Κόμματος, Ανδρέα Ζιαρτίδη, στα ελληνικά βουνά ώστε να συναντήσουν τον Νίκο Ζαχαριάδη και την ηγεσία του ΚΚΕ, είναι ο κεντρικός άξονας της αφήγησης στο καινούργιο βιβλίο του Ευάγγελου Μαυρουδή Το Ταξίδι: Κύπρος, 1948 – Η αρχή της οδύσσειας που κυκλοφόρησε μόλις από τις εκδόσεις Κέδρος.
    Στο Ταξίδι εμφανίζεται μια Κύπρος άγνωστη και ξεχασμένη σε πολλούς σήμερα. Έχοντας μόλις γλιτώσει από το Ολοκαύτωμα, 50.000 Εβραίοι πρόσφυγες ζουν έξω από την Αμμόχωστο και τη Λάρνακα σε βρετανικά στρατόπεδα συγκεντρώσεως με αγκαθωτά συρματοπλέγματα και ξύλινους πύργους με προβολείς, κατασκευασμένα από Γερμανούς αιχμαλώτους πολέμου. Στις σελίδες του ιστορικού μυθιστορήματος ζωντανεύουν εικόνες από την Έξοδο του Λέοντα Γιούρις, που μετέφερε στον κινηματογράφο ο Ότο Πρέμιγκερ, με την αφήγηση εδώ να διεισδύει βαθύτερα στο νησί αναδύοντας μία Κύπρο διαιρεμένη όχι μόνο εθνικά αλλά και πολιτικά στον απόηχο του Εμφυλίου πολέμου που κορυφώνεται στην Ελλάδα.
 
ΟΔΥΣΣΕΙΑ:

    Παραλλάσσοντας την Οδύσσεια ο συγγραφέας παρακολουθεί στα 24 κεφάλαια του βιβλίου (α-ω: η αρχή καθενός στολίζεται με ξεχωριστές βινιέτες-πενάκια της Σταυρούλας Βελισσαροπούλου) τους δυο ταξιδιώτες να περιπλανώνται στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Οι Κύπριοι απεσταλμένοι έρχονται σε επαφή με τους ομοϊδεάτες τους που δίνουν τις δικές τους μάχες πολεμώντας το σχέδιο Μάρσαλ, πότε μόλις εκπαραθυρωμένοι από την εξουσία (Γαλλία), πότε έχοντας αναρριχηθεί στην κυβέρνηση πραξικοπηματικά (Τσεχοσλοβακία, Ουγγαρία) πότε αλληλομισούμενοι και συγκρουόμενοι μεταξύ τους (Γιουγκοσλαβία, Ρουμανία). Η επαφή των δύο με τα «άστεα» και των «νόον» όλων αυτών των ανθρώπων θα επηρεάσει δραματικά την ιδεολογία τους ενώ οι απόψεις του αρχηγού του ΚΚΕ, Νίκου Ζαχαριάδη, θα συμβάλλουν στην ανατροπή της μέχρι τότε πολιτικής του ΑΚΕΛ. Η ερωτική σχέση του ενός με μία Ελληνοεβραία τραγουδίστρια της όπερας θα οικοδομήσει τον μύθο του έργου αλλά και τον μίτο που θα κληθεί να ξετυλίξει ο 29χρονος Ισραηλινός δημοσιογράφος που για να καλύψει την κηδεία του προέδρου Μακάριου επισκέπτεται το νησί 29 χρόνια αργότερα, στην πραγματικότητα όμως αναζητά την ταυτότητα του πραγματικού του πατέρα.
    Με κινηματογραφικό τρόπο ο συγγραφέας μεταφέρει τον αναγνώστη στις πόλεις-σταθμούς του ταξιδιού και αναλύει τον ελληνοκυπριακό διχασμό και τις αντιπαραθέσεις με τους Τούρκους και τους Βρετανούς. Ο επίσκοπος Κιτίου και μετέπειτα αρχιεπίσκοπος Μακάριος, ο τότε βοηθός εισαγγελέα και αργότερα ηγέτης των Τουρκοκυπρίων Ραούφ Ντεκτάς, ιστορικά στελέχη της ελληνικής και της κυπριακής Αριστεράς, πασίγνωστοι εκείνη την εποχή φιλελεύθεροι πολιτικοί, ηγέτες της Δεξιάς, επιστήμονες, καλλιτέχνες, αλλά και αξιωματούχοι της αποικιακής κυβέρνησης και των μυστικών υπηρεσιών συγκροτούν μια ανάγλυφη τοιχογραφία της κυπριακής κοινωνίας, που φωτίζει την πορεία του νησιού προς την ένοπλη σύγκρουση, τον διχασμό και το αδιέξοδο.
 
ΤΑ ΠΕΝΤΕ «ΤΑΞΙΔΙΑ»:
    
    Διαβάζοντας το Ταξίδι μπορεί να διακρίνει κανείς τις πέντε επιμέρους προσεγγίσεις, ουσιαστικά τα πέντε «ταξίδια» που απαιτήθηκαν για την πραγματοποίησή του. Το πρώτο από αυτά είναι ένα ταξίδι στον χρόνο, στο 1948, καθώς δεν είναι απλό να ταξιδέψει ένας συγγραφέας τους αναγνώστες του στο παρελθόν πειστικά, χωρίς πρωθύστερα. Δεν αρκεί ένα ταξίδι στη σύγχρονη Κύπρο, ούτε οι συζητήσεις με σημερινούς κατοίκους της, οι περισσότεροι από τους οποίους είτε δεν είχαν γεννηθεί είτε βρίσκονταν τότε σε παιδική ηλικία, για τις απαραίτητες πληροφορίες. Καθώς μάλιστα η εξουσία έχει περάσει από τους Άγγλους στους Κύπριους εδώ και εξήντα χρόνια, οι περισσότεροι δρόμοι έχουν αλλάξει ονομασία, η δομή και η έκταση των πόλεων έχει τροποποιηθεί. Ο συγγραφέας, όπως δείχνουν οι πληροφορίες που παρατίθενται στο Παράρτημα του βιβλίου, αξιοποίησε παλιούς τουριστικούς οδηγούς και χάρτες, αρχιτεκτονικά λευκώματα, απομνημονεύματα ντόπιων και ξένων που έζησαν εκείνη την εποχή στο νησί. Έτσι βλέπουμε να περιγράφεται το παλιό νοσοκομείο της Λευκωσίας, που έχει σήμερα γκρεμιστεί, τα ανύπαρκτα πια καμπαρέ της πλατείας Μεταξά, το εσωτερικό του σημερινού Προεδρικού Μεγάρου (τότε Κυβερνείο) μέσα από δημοσιεύματα επισκεπτών της εποχής.
    Το δεύτερο «ταξίδι» αφορά τους ήρωες που διαμορφώνουν την πλοκή του έργου. Πρόκειται για ένα ταξίδι αυτογνωσίας και αναζήτησης ταυτότητας. Ο αφηγητής ψάχνει τον πραγματικό του πατέρα ξεδιπλώνοντας παράλληλα τη δική του προσωπικότητα. Η μητέρα του δεν θα παραδεχτεί ποτέ την αλήθεια. «Τα μυστικά είναι η πανοπλία μας», θα ομολογήσει εκείνος, ένας ειρηνιστής, που αισθάνεται ολοκλήρωση όταν, ένστολος, κρατά το όπλο του στα Κατεχόμενα (εν προκειμένω της Παλαιστίνης, όχι της Κύπρου) διαπιστώνοντας ότι δεν προβληματίζεται πια για την ταυτότητά του καθώς αισθάνεται να ανήκει κάπου. Η διαφορετικότητα στη θρησκεία των ηρώων (Εβραίοι, χριστιανοί, μουσουλμάνοι), στην εθνικότητα (Έλληνες, Τούρκοι, Άγγλοι, Ισραηλινοί, Άραβες), στην ιδεολογία (κομμουνιστική, φιλελεύθερη) και στη νοοτροπία (φανατισμός, διαλλακτικότητα) θα δοκιμαστεί στην εξέλιξη της πλοκής του έργου στην πράξη από την ίδια τη ζωή.
    Το τρίτο «ταξίδι» εμπίπτει στα όρια της ταξιδιωτικής λογοτεχνίας και αφορά τις πόλεις που επισκέπτονται οι ήρωες: Κάιρο, Παρίσι, Μασσαλία, Πράγα, Βουδαπέστη, Βελιγράδι, Σκόπια, Βουκουρέστι. Εδώ τα πράγματα είναι πιο δύσκολα σε σύγκριση με το «ταξίδι» στην Κύπρο. Ο συγγραφέας αναφέρει τις γραπτές, τις φωτογραφικές και τις κινηματογραφικές πηγές του για την περιγραφή των συγκεκριμένων σημείων των πόλεων που περνούν οι δυο ταξιδιώτες αλλά και των καταστάσεων τις οποίες βιώνουν. Εξηγεί όσα χρειάζονται για να γίνουν κατανοητές λεπτομέρειες που σε άλλες εποχές ήταν ίσως αυτονόητες. Ο Φιφής Ιωάννου λ.χ. γράφει ότι στην Πράγα ήταν όλα δωρεάν, αλλά το τι ακριβώς συνέβαινε προκύπτει από εφημερίδες της εποχής όπου περιγράφονται οι λεπτομέρειες της διαδικασίας. Χρειάζεται προσοχή γιατί ο κίνδυνος των αναχρονισμών σε τέτοιου είδους δια-χρονικά ταξίδια ενεδρεύει. Η επίγνωση των εξελίξεων (λ.χ. τεχνολογικών) δεν είναι αρκετή για να μπορεί να «αναπαλαιώσει» κανείς σύγχρονες εικόνες. Οι κοινωνικές και ιδεολογικές αλλαγές έχουν αφαιρέσει πράγματι κτίσματα και μνημεία (λ.χ. κομμουνιστικά) που υπήρχαν τότε, έχουν προσθέσει όμως και αντίστοιχα αξιοθέατα για τα οποία, μολονότι δείχνουν αρχαιολογικά, είναι απαραίτητο να προσδιοριστεί η ημερομηνία της ανέγερσης τους (λ.χ. τα Φαραωνικά μνημεία στο Κάιρο που έγιναν επί Νάσερ).
    Το τέταρτο «ταξίδι» είναι ένα ταξίδι Ιστορίας σε κάθε ξεχωριστή τη συγκεκριμένη εποχή. Είναι αδύνατο να έχει επισκεφθεί κανείς τη Μασσαλία το 1948 χωρίς να βιώσει τις αιματηρές μάχες για το σχέδιο Μάρσαλ ή το Κάιρο χωρίς να δει τους βομβαρδισμούς από τον Αραβοϊσραηλινό πόλεμο ή τις βομβιστικές ανατινάξεις κτιρίων από τους Αδελφούς Μουσουλμάνους. Στο Παρίσι τον Οκτώβρη του 1948 πραγματοποιείται η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών όπου διατυπώνονται σχέδια ειρήνευσης για τον ελληνικό Εμφύλιο. Στις πρωτεύουσες των Λαϊκών Δημοκρατιών μεταφέρονται τις ίδιες μέρες χιλιάδες Ελληνόπουλα από τους αντάρτες της Προσωρινής Δημοκρατικής Κυβέρνησης. Όλα αυτά αποτελούν επιμέρους κεφάλαια σε ιστορικά βιβλία, στην αναβίωση όμως της πραγματικότητας συνταξιδεύουν όλα μαζί.
    Το πέμπτο και τελευταίο «ταξίδι» αφορά τις ιδεολογικές αλλαγές. Η ιδεολογική και κομματική αδιαλλαξία θεωρείται προσόν και διατυμπανίζεται από πολλούς. Είναι άλλωστε η κυριότερη αιτία για τις συγκρούσεις ανάμεσα σε «αταλάντευτους» και «ενδοτικούς», σε «δογματικούς» και «αναθεωρητές», σε «έντιμους» και «οπορτουνιστές». Μετά το τέλος του ταξιδιού ο κεντρικός ήρωας του έργου, ο πρώην γενικός γραμματέας του ΑΚΕΛ Φιφής Ιωάννου λέει στον διάδοχό του, Εζεκία Παπαϊωάννου, σύμφωνα με γραπτό σημείωμα του δεύτερου, ότι ανάμεσα στην ορθή πατριωτικά και στην ορθή κομματικά γραμμή, όπως την αντιλαμβάνεται ο ίδιος, εκείνος επιλέγει την πρώτη, και εφόσον το Κόμμα εμμένει στην άλλη άποψη, αποχωρεί από το Κόμμα. Ο πρώην Χίτης και Εοκαβίτης γιατρός, Γιαννάκης Παπαδόπουλος, παραδέχεται ότι «η ίδια η ζωή που σου δείχνει ότι πρέπει να αλλάξεις, εμποδίζει την αλλαγή» και «ότι δεν υπάρχει μεγαλύτερη αυταπάτη από το να θέλει κανείς να επιβάλει με τη βία την πολιτική του άποψη». Ο αγωνιστής δικηγόρος και δήμαρχος Πάφου, Χριστόδουλος Γαλατόπουλος, που είχε φυλακιστεί για τις εθνικές του ιδέες, θεωρεί το ίδιο ενόχους «όλα τα καθωσπρέπει μέλη της κοινωνίας», τους δημόσιους λειτουργούς, τους δικαστές, τους δικηγόρους, τους στρατιωτικούς και τους στρατευμένους πολίτες που υπηρέτησαν τον ναζισμό. «Τα πιο ειδεχθή εγκλήματα διαπράττονται από πρόσωπα ταπεινά, από μέτριους ανθρώπους, οι οποίοι αρνούνται την ατομική ευθύνη και την προσωπική κρίση. Ακόμη και όταν διαφωνούν και δεν εντάσσονται σε ένα σχήμα ή σε μια θεωρία, όπως συνέβη με τον ναζισμό».

Ο ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ:

    Σε όλα τα έργα του ο συγγραφέας διαπραγματεύεται μεγάλα, εθνικά και τραυματικά θέματα όπως η Μικρασιατική Καταστροφή (τριλογία Επιστροφή στη Σμύρνη, 2010-11), ο Εμφύλιος (Το Κόκκινο Τανγκό, με τον Κώστα Κουτσομύτη, 2016), οι αντιφάσεις της γενιάς του Πολυτεχνείου (Ο χρόνος με τη Ρόζι, 2013), όλα από τις εκδόσεις Κέδρος. Στο Ταξίδι αναλύει το παρελθόν του Κυπριακού, το οποίο βρίσκεται διαρκώς σε μία επικίνδυνη επικαιρότητα. Άλλωστε είναι γνωστό ότι το ζήτημα δεν ξεκίνησε με την τουρκική εισβολή το 1974, ούτε με τον αγώνα της ΕΟΚΑ το 1955, ούτε με το δημοψήφισμα του 1950. Ο συγγραφέας δείχνει τις βαθιές ρίζες της σύγκρουσης στην κυπριακή κοινωνία που διαιωνίζουν το μίσος και τον διχασμό. Η πάροδος του χρόνου δεν προσφέρει λήθη, επιπλέον μάλιστα δυσκολεύει οποιαδήποτε συμφωνία όσο η αυτογνωσία είναι πλημμελής. Το Ταξίδι δείχνει να υπηρετεί την ανάγκη της συλλογικής αυτογνωσίας για το Κυπριακό. Το τι μέλλει γενέσθαι είναι υπόθεση των κατοίκων της Κύπρου.
Ευάγγελος Μαυρουδής
 
«ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ. ΚΥΠΡΟΣ 1948 – Η αρχή της Οδύσσειας», του Ευάγγελου Μαυρουδή
Εκδόσεις: Κέδρος
Σελίδες: 672
Τιμή: 19,90€
 
Υπόθεση Οπισθόφυλλου:
 
Ένας Ισραηλινός δημοσιογράφος, αναζητώντας την ταυτότητα του πατέρα του, φτάνει το 1977 στην Κύπρο. Οι πληροφορίες που συγκεντρώνει αποκαλύπτουν μια συνταρακτική αλήθεια, ενώ στην υπόθεση φαίνεται να εμπλέκονται τα ονόματα δύο κορυφαίων στελεχών της κυπριακής Αριστεράς, ένας από τους οποίους διατηρούσε κρυφή σχέση με την Ελληνοεβραία μητέρα τού δημοσιογράφου. Συγχρόνως, όσα μαθαίνει για το ταξίδι των δύο στελεχών στην Ελλάδα τον Οκτώβρη του 1948 και την πολύμηνη περιπέτειά τους στην Ευρώπη και στην Αφρική ρίχνουν φως στις απαρχές του Κυπριακού λίγο πριν από την έκρηξη.
 
Με κινηματογραφικό τρόπο ο συγγραφέας μεταφέρει τον αναγνώστη στις πόλεις-σταθμούς τού ταξιδιού και παρουσιάζει τον ελληνοκυπριακό διχασμό και τις αντιπαραθέσεις με τους Τούρκους και τους Βρετανούς. Ο επίσκοπος Κιτίου και μετέπειτα αρχιεπίσκοπος Μακάριος, ο τότε βοηθός εισαγγελέα και αργότερα ηγέτης των Τουρκοκύπριων Ραούφ Ντενκτάς, ιστορικά στελέχη της ελληνικής και της κυπριακής Αριστεράς, πασίγνωστοι εκείνη την εποχή φιλελεύθεροι πολιτικοί, ηγέτες της Δεξιάς, επιστήμονες, καλλιτέχνες, αλλά και αξιωματούχοι της αποικιακής κυβέρνησης και των μυστικών υπηρεσιών συγκροτούν μια ανάγλυφη τοιχογραφία της κυπριακής κοινωνίας, που φωτίζει την πορεία του νησιού προς την ένοπλη σύγκρουση, τον διχασμό και το αδιέξοδο.

Βιογραφικό συγγραφέως:
 
    O Eυάγγελος Μαυρουδής, μικρασιατικής καταγωγής, γεννήθηκε το 1953 στην Αθήνα. Είναι γιατρός και ζει στη Ραφήνα. Ασχολείται με το ιστορικό μυθιστόρημα. Από τις εκδόσεις Κέδρος κυκλοφορούν τα μυθιστορήματά του: «Η θάλασσά μας» (2010), «Ittihat ve Terakki» (2010), «Φως εξ Ανατολών» (2011) που αποτελούν την τριλογία «ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΗ ΣΜΥΡΝΗ», «Ο χρόνος με τη Ρόζι» (2013), «Το κόκκινο τανγκό» (γραμμένο μαζί με τον Κώστα Κουτσομύτη, 2016). «Το ταξίδι» είναι το έκτο βιβλίο του.

Τετάρτη 9 Δεκεμβρίου 2020

«ΜΙΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ», του Τσάρλς Ντίκενς – Γράφει η Κλειώ Τσαλαπάτη

«ΜΙΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ», του Τσάρλς Ντίκενς – Γράφει η Κλειώ Τσαλαπάτη
Εκδόσεις: Καρακώτσογλου
Σελίδες: 160
Τιμή: 12€
 
          Δεν νομίζω να υπάρχει κάποιος αναγνώστης που να μη γνωρίζει το όνομα Σκρουτζ και την παροιμιώδη τσιγκουνιά που αυτό συνεπάγεται. Μέχρι και στα κλασικά κόμικ της Disney έδωσαν το όνομα αυτό στον διαβόητο τσιγκούνη θείο του Ντόναλντ ΜακΝτακ, αν και ο συγκεκριμένος είχε σκοτσέζικες ρίζες βέβαια… Για μένα, δεν νοούνται Χριστούγεννα χωρίς να διαβάσω ξανά το βιβλίο «Μια χριστουγεννιάτικη ιστορία» και να δω κάποια από τις ταινίες που βασίζονται σε αυτό. Όπως και να έχει, το θέμα είναι ότι ένα ολιγοσέλιδο βιβλιαράκι που γράφτηκε σε χρόνο ρεκόρ από τον τεράστιο Τσαρλς Ντίκενς –και αυτοεκδόθηκε μετά πολλών κόπων και βασάνων του ίδιου λίγες ημέρες πριν από τα Χριστούγεννα του 1843–, έγινε ένα από τα μεγαλύτερα μπεστ σέλερ όλων των εποχών. Μεταφέρθηκε σε πάμπολλες εκδοχές του στον κινηματογράφο, με καλύτερη κατά την ταπεινή μου γνώμη την ταινία με τον Άλμπερτ Φίνεϊ ως Εμπενίζερ Σκρουτζ και τον σερ Άλεκ Γκίνες ως φάντασμα του Τζέικομπ Μάρλεϊ, αλλά και στο θέατρο όπως και σε ταινίες κινουμένων σχεδίων. Ουσιαστικά, αυτό το βιβλίο άλλαξε τον τρόπο που έως την εποχή της έκδοσής του έβλεπαν οι άνθρωποι τα Χριστούγεννα. Υπάρχει μία πολύ ενδιαφέρουσα ταινία με τίτλο «Ο άνθρωπος που επινόησε τα Χριστούγεννα», που πραγματεύεται την ιστορία της έμπνευσης και έκδοσης του βιβλίου αυτού από τον Ντίκενς, η οποία ομολογουμένως μοιάζει να είναι απόλυτα αντιπροσωπευτική της εποχής, ακόμα και των συνθηκών που επικρατούσαν τότε.
        Μέχρι τότε ο Ντίκενς ήταν ένας επιτυχημένος και διεθνώς αναγνωρισμένος συγγραφέας, με αξιοζήλευτες πωλήσεις και περιοδείες, ακόμα και στην Αμερική, και με πολυμελή οικογένεια. Όμως κάποιες αποτυχίες του όσο αφορά τα πιο πρόσφατα έργα του εκείνης της εποχής τον είχαν οδηγήσει σχεδόν στα όρια της χρεωκοπίας. Έτσι, οι εκδότες του δεν δέχονταν να αναλάβουν την έκδοση ενός βιβλίου του σχετικού με τα Χριστούγεννα, πιστεύοντας πως ήδη από τότε κανείς δεν πολυενδιαφερόταν για τη γιορτή αυτή, άρα δεν θα τους απέφερε κέρδη, παρά μόνο ζημία. Αυτό οδήγησε τον συγγραφέα στην παρακινδυνευμένη και πολυδάπανη αυτοέκδοση του χειρογράφου του με την υπερκοστολογημένη αλλά εξαιρετική εικονογράφηση του διάσημου Τζον Λιτς. Το βιβλίο αυτό κυκλοφόρησε στα βιβλιοπωλεία παραμονές των Χριστουγέννων του 1843 και κυριολεκτικά έγινε ανάρπαστο, οδηγώντας το μεταξύ των κορυφαίων σε πωλήσεις βιβλίων όλων των εποχών έως και σήμερα. Τα νοήματα δε που προσπάθησε να περάσει μέσα από αυτό ο συγγραφέας στους αναγνώστες του –τουλάχιστον σ’ εκείνους που δεν θεωρούσαν ότι «οι φτωχοί και οι ανήμποροι καλά θα έκαναν να πέθαιναν, ώστε να μειωθεί και ο πλεονάζων πληθυσμός», όπως υποστηρίζει ο σπαγκοραμμένος ήρωάς του Σκρουτζ– οδήγησαν στην αλλαγή της θεώρησης της χριστιανικής αυτής γιορτής, όπως και στην κατακόρυφη αύξηση των αντίστοιχων φιλανθρωπιών τις μέρες αυτές.
          Η ιστορία υποθέτω πως είναι λίγο πολύ γνωστή στους περισσότερους, αλλά αξίζει να αναφερθεί εν συντομία ακόμη μια φορά. Ο Σκρουτζ είναι ένας ηλικιωμένος, φιλάργυρος και στριφνός επιχειρηματίας –ίσως θα ήταν σωστότερο να τον αποκαλούμε με την πραγματική του ιδιότητα ως τοκογλύφου– ο οποίος θεωρεί τα Χριστούγεννα «μπαρούφες» και απλά μία άδικη δικαιολογία για να πληρώνει μία φορά τον χρόνο τον ταλαίπωρο υπάλληλό του Μπομπ Κράτσιτ κανονικά το ημερομίσθιό του, χωρίς αυτός να προσέρχεται για εργασία. Έχοντας μείνει μόνος του εδώ και χρόνια, αφού ο εξίσου παραδόπιστος συνέταιρός του Τζέικομπ Μάρλεϊ έχει ήδη πεθάνει –είναι νεκρός σαν πρόκα πόρτας, όπως λεγόταν παλιά στην Αγγλία–, απλά περιφέρει το σκεβρωμένο και στεγνό από κάθε είδους συναίσθημα σαρκίο του μόνο για να πλουτίζει ολοένα και περισσότερο, άσχετα εάν στην πορεία του αυτή αφήνει αρκετούς ανθρώπους, που είχαν την ατυχία να τους δανείσει χρήματα, κυριολεκτικά να πεινούν, αφού η αναλγησία είναι το κυριότερο χαρακτηριστικό του. Μία παραμονή Χριστουγέννων όμως, καθώς ο Σκρουτζ επιστρέφει κακόκεφος στο άδειο και παγωμένο σπίτι του, τρία φαντάσματα αποφασίζουν να τον επισκεφτούν, στέλνοντας ως προάγγελό τους το αλυσοδεμένο φάντασμα του νεκρού συνεταίρου του, με πρώτη εμφάνιση αυτού πάνω στο ρόπτρο της εξώπορτάς του!
          Μαζί με τον κατατρομαγμένο Εμπενίζερ –που στην ουσία δεν είναι σίγουρος εάν τα βλέπει όλα αυτά ή εάν απλώς τον βαρυστομάχιασε η βραδινή του σούπα– ταξιδεύουμε κι εμείς στο μακρινό και λησμονημένο παρελθόν του, στο αδιάφορο και παγωμένο παρόν του και στο ζοφερό μέλλον του. Τα δύο πρώτα ουσιαστικά τα έχει ήδη ζήσει, επομένως δεν μπορεί να κάνει τίποτα απολύτως για να τα αλλάξει. Το μέλλον του όμως ακόμα δεν έχει φτάσει και ο Σκρουτζ έχοντας πλέον πειστεί πως δεν φταίει η σούπα, αλλά τα τρία φαντάσματα των Χριστουγέννων και ο αγαπημένος του συνέταιρος –που διάγει τη δική του κόλαση κουβαλώντας αιωνίως τις τεράστιες και ασήκωτες αλυσίδες του, τις οποίες σφυρηλάτησε κρίκο τον κρίκο όσο ζούσε–, ο οποίος θέλει να τον προειδοποιήσει ώστε να μην κάνει το ίδιο λάθος και να προσπαθήσει να σώσει την ψυχή του όσο ακόμα υπάρχει χρόνος. Όσο κι αν φαίνεται αδιανόητο, ο αμετανόητος, σκληρός και φιλάργυρος γέροντας θα τρομάξει μέχρι τα μύχια της άνυδρης ψυχής του για το άγνωστο μέλλον και για τον αμείλικτο θάνατο, που καραδοκεί να τον αρπάξει ανά πάσα στιγμή βυθίζοντας στην αιώνια λήθη τη θλιβερή ύπαρξή του, ενώ θα αλλάξει συμπεριφορά και κοσμοθεωρία.
          Το βιβλίο
«Μια χριστουγεννιάτικη ιστορία» είναι ένα βαθιά αλληγορικό έργο, καθώς όλα όσα γράφει ο χαρισματικός συγγραφέας έχουν κρυφές σημασίες. Μιλάει για τις πράξεις μας για τις οποίες μετανιώσαμε, για τις ευκαιρίες για όμορφες στιγμές που χάσαμε και δεν εκμεταλλευτήκαμε, για την ευτυχία που δεν κυνηγήσαμε, για την αγάπη που δεν ζήσαμε, για τη βοήθεια που δεν δώσαμε και την καλοσύνη που δεν επιδείξαμε, αλλά και για τους ανθρώπους που δεν τους δείξαμε πόσο σημαντικοί είναι για εμάς, όταν είχαμε την ευκαιρία. Είναι στην ουσία ένα βιβλίο γνήσιας και έμπρακτης μετάνοιας, ένα βιβλίο που μας δείχνει πως ποτέ δεν είναι αργά για να αλλάξουμε τα κακώς κείμενα στη ζωή μας και να διεκδικήσουμε την ευτυχία που μας αναλογεί. Το μόνο που χρειάζεται είναι να αφήσουμε την καλοσύνη και την αγάπη να μας ζεστάνει και να μη φοβηθούμε να βγούμε από τα τείχη της μοναξιάς που οι ίδιοι έχουμε υψώσει γύρω μας.
       Η «Χριστουγεννιάτικη ιστορία» του Ντίκενς είναι ένα βιβλίο που εξακολουθεί να παραμένει απόλυτα επίκαιρο τόσα χρόνια μετά, με μηνύματα διαχρονικά και πανανθρώπινα, με διάχυτο το αγγλικό φλεγματικό χιούμορ που ισοσταθμίζει σε κάθε σελίδα τη συγκίνηση με τη σάτιρα, την εξαίρετη γοτθική ατμόσφαιρα με την ανάλαφρη χριστουγεννιάτικη ευφορία και, κυρίως, με ευδιάκριτη την προτροπή να ζούμε και να κάνουμε πράξη καθημερινά το τόσο παραμελημένο «Πνεύμα των Χριστουγέννων» και όσα αυτό σημαίνει. Διαβάστε το, Φίλοι μου, όσο πιο συχνά μπορείτε!
 
Υπόθεση Οπισθόφυλλου:
 
Σε αυτό το μικρό φαντασματο-βιβλίο, όπως το χαρακτηρίζει ο δημιουργός του, ο Ντίκενς διηγείται την ιστορία του τσιγκούνη Εμπενίζερ Σκρουτζ, γνωστού για τη φράση «Μπα! Μπαρούφες!», που ξεστόμιζε αμέσως μόλις άκουγε να γίνεται λόγος για τα Χριστούγεννα. Κι όμως, όλη του η ψυχρότητα, η μοχθηρία και η φιλαργυρία εξανεμίστηκαν μέσα σε ένα βράδυ· ένα μαγικό βράδυ παραμονής Χριστουγέννων, όταν δέχτηκε, θέλοντας και μη, τρεις πολύ ξεχωριστούς επισκέπτες, που του έφεραν για δώρα μερικά σημαντικά μαθήματα ζωής…
 
Πώς γίνεται ένας γεροπαράξενος που λατρεύει το χρήμα και περιφρονεί τα Χριστούγεννα να αλλάξει και να γίνει ο πιο μεγάλος οπαδός της γιορτής, αλλά και ο πιο φιλάνθρωπος, αγαπησιάρης και κεφάτος άνθρωπος στο Λονδίνο; Και μάλιστα, μέσα σε μία μόνο νύχτα; Δίχως αμφιβολία, ένα τέτοιο θαύμα ξεπερνάει τόσο πολύ τα ανθρώπινα μέτρα, που μόνο ένα ον –ή μήπως τρία;– από το υπερπέραν θα μπορούσε να το πραγματοποιήσει. Σε αυτό το μικρό φαντασματο-βιβλίο, όπως το χαρακτηρίζει ο δημιουργός του, ο Ντίκενς διηγείται την ιστορία του τσιγκούνη Εμπενίζερ Σκρουτζ, γνωστού για τη φράση «Μπα! Μπαρούφες!», που ξεστόμιζε αμέσως μόλις άκουγε να γίνεται λόγος για τα Χριστούγεννα. Κι όμως, όλη του η ψυχρότητα, η μοχθηρία και η φιλαργυρία εξανεμίστηκαν μέσα σε ένα βράδυ· ένα μαγικό βράδυ παραμονής Χριστουγέννων, όταν δέχτηκε, θέλοντας και μη, τρεις πολύ ξεχωριστούς επισκέπτες, που του έφεραν για δώρα μερικά σημαντικά μαθήματα ζωής. Έτσι, με τη βοήθεια τριών φαντασμάτων, ο Σκρουτζ κατάφερε να σώσει την ψυχή του. 

Τρίτη 1 Δεκεμβρίου 2020

«ΤΟ ΚΟΡΑΛΛΙ ΤΕΤΡΑΔΙΟ», της Τζίνας Μιτάκη – Γράφει η Κλειώ Τσαλαπάτη

«ΤΟ ΚΟΡΑΛΛΙ ΤΕΤΡΑΔΙΟ», της Τζίνας Μιτάκη – Γράφει η Κλειώ Τσαλαπάτη
Εκδόσεις: Άνεμος
Σελίδες: 176
Τιμή με έκπτωση: 11,97€
 
          Την εξαίρετη Τζίνα Μιτάκη μπορεί να μην την έχω γνωρίσει ακόμα από κοντά, όμως νιώθω σαν να την ξέρω καλά μέσα από το συγγραφικό της έργο. Μετά το υπέροχο και πρωτότυπο βιβλίο της «Νυχτερινές κουβέντες με μια κουκουβάγια», το οποίο μου άφησε τις καλύτερες των εντυπώσεων, ακολούθησε το καινούργιο της έργο, η νουβέλα με τίτλο «Το κοραλλί τετράδιο», που κυκλοφορεί και αυτό από την αγαπημένη Άνεμος Εκδοτική. Πρόκειται για ένα βιβλίο συγκλονιστικό μέσα στην απλότητά του, αφού ο κύριος ήρωας και αφηγητής της ιστορίας του είναι ο δωδεκάχρονος Ιορδάνης. Η νουβέλα αυτή με καθήλωσε ευθύς εξαρχής, καθώς μέσα στις λίγες σελίδες της –για τα δικά μου δεδομένα πάντα– κρύβονται πολλές και πανανθρώπινες αλήθειες, ενώ η συγγραφέας με εξαιρετική μαεστρία και συμπυκνωμένη, περιεκτική και απέριττη γραφή κατορθώνει να απεικονίσει όλη σχεδόν τη σύγχρονη πραγματικότητα που ζούμε στη χώρα μας και όχι μόνο. Ειδικά μετά την πολύκροτη δίκη των μελών του φασιστικού μορφώματος της Χρυσής Αυγής, αυτό το βιβλίο είναι εξαιρετικά επίκαιρο, όσο και προφητικό, αφού η αναγκαία αποπομπή κάθε ακροδεξιού και ναζιστικού στοιχείου από μια δημοκρατική και πολυφωνική κοινωνία, την οποία πρεσβεύει η συγγραφέας, προηγήθηκε των δικαστικών αποφάσεων που ανακοινώθηκαν πριν από λίγο καιρό.
          Η ιστορία του μικρού ήρωά μας ξεκινάει σε ένα μικρό νησί που θα μπορούσε να έχει κυκλαδίτικο χρώμα και να είναι περιτριγυρισμένο από το απέραντο γαλάζιο του Αιγαίου. Ο Ιορδάνης, έχοντας χάσει και τους δυο γονείς του από ένα σαδιστικό καπρίτσιο της Μοίρας, αναγκάζεται να ακολουθήσει τον παππού του στο νησί που έως τότε είχε συνυφασμένο με τις ξέγνοιαστες διακοπές του. Τώρα όμως, που ο κόσμος του όλος έχει ανατραπεί και ο ίδιος πενθεί, φοβάται και νιώθει θυμό για αυτά που βιώνει, ο μικρός θα αναγκαστεί να ξεχάσει όλα όσα είχε συνηθίσει και να προσαρμοστεί σε μια νέα πραγματικότητα. Ο παππούς του, ο Νικηφόρος, διατηρεί ένα καφενείο στη Χώρα του νησιού και αναλαμβάνει το μεγάλωμα του άτυχου εγγονού του με στοργή και απέραντη υπομονή, προσπαθώντας να γιάνει τις βαθιές πληγές της ψυχής του που έχουν αφήσει ανεξίτηλα τα σημάδια τους. Ο Ιορδάνης δεν υποφέρει τόσο από το λαβωμένο πόδι του, κατάλοιπο του δυστυχήματος που κόστισε τη ζωή και στους δύο γονείς του, όσο από την αγιάτρευτη, χαίνουσα πληγή της ψυχής του που του στέρησε πρόωρα όσα όλα τα παιδιά δικαιούνται. Πιστεύει δε πως είναι ο πιο άτυχος από όλους, και κλείνεται ολοένα και περισσότερο στον εαυτό του, έχοντας χάσει την παιδικότητα, την αισιοδοξία και την ανεμελιά του, ίσως και για πάντα.
          Όμως, κανείς δεν μπορεί να προβλέψει τι γυρίσματα του επιφυλάσσει η τύχη, ούτε πώς θα εξελιχτεί η ζωή του, κι έτσι ο Ιορδάνης γνωρίζει έναν έφηβο συντοπίτη του, τον λίγο μεγαλύτερό του Λουκά. Τα δυο παιδιά θα συνδεθούν απρόσμενα και η φιλία τους θα οδηγήσει τον μικρό να σπάσει τις αλυσίδες της μοναξιάς του στις οποίες ο ίδιος αλυσοδέθηκε και θα ανακαλύψει σταδιακά πώς δεν είναι όλα ρόδινα ούτε εύκολα και για τα υπόλοιπα παιδιά της παρέας του. Το καθένα έχει και μια ατυχία, ένα βάσανο, άλλοτε μεγαλύτερο και άλλοτε μικρότερο, που ταλανίζει την ψυχούλα του. Αλλά η ζωή έχει τον τρόπο της να σε κάνει να ξεχνάς προσωρινά όσα σε βασανίζουν και να αναζητείς διεξόδους για λίγες στιγμές ευτυχίας, συντροφικότητας και γαλήνης. Αυτά καταφέρνει να βρει ο Ιορδάνης κοντά στον Λουκά και την παρέα του, μέχρι που μια θαλασσοδαρμένη βάρκα με πρόσφυγες θα ξεβραστεί στην ακρογιαλιά του νησιού τους. Άνθρωποι ταλαιπωρημένοι που έχουν διανύσει ερήμους, βουνά και αγριεμένα κύματα για να γλυτώσουν από τον πόλεμο και για να αναζητήσουν μια καλύτερη μοίρα. Άνθρωποι που παλεύουν με νύχια και με δόντια όχι μόνο για την επιβίωσή τους, αλλά και ενάντια στην εχθρότητα των εκάστοτε ντόπιων, την ξενοφοβία, τον ρατσισμό και την προκατάληψη κάθε είδους.
          Οι κάτοικοι του μικρού νησιού θα έρθουν αντιμέτωποι όχι μόνο με τη σκληρή πραγματικότητα, που παύει πλέον να αφορά γεγονότα και καταστάσεις χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από την καθημερινότητα και τον τόπο τους, αλλά και με την ίδια τους τη συνείδηση και την ανθρωπιά τους, αφού θα κληθούν να αποφασίσουν εάν θα βοηθήσουν αυτούς τους ανθρώπους που ξέβρασε η θάλασσα στο νησί τους ή εάν θα αδιαφορήσουν ή εάν, ακόμα χειρότερα, θα αντιδράσουν προσπαθώντας να τους εξοντώσουν. Ο δωδεκάχρονος ήρωάς μας θα αντικρύσει μια τραγωδία ακόμα μεγαλύτερη από τη δική του, μέσα από τα τρομαγμένα και γεμάτα πόνο μάτια της μικρής προσφυγοπούλας Ίρβα, που από πολύ νωρίς ένιωσε στο πετσί της τον πόλεμο, τον θάνατο, την απώλεια και την προσφυγιά. Ο Ιορδάνης θα βρεθεί ανάμεσα στο μίσος, την ξενοφοβία, τον ρατσισμό και την απόρριψη που κάποιοι ανάλγητοι επιδεικνύουν, αλλά και την ανθρωπιά, την αλληλεγγύη, την απλόχερη βοήθεια και τη συμπόνια. Θα καταλάβει πως μόνο άνθρωποι με ανοιχτά μυαλά και ευαίσθητες καρδιές, που έχουν πονέσει και οι ίδιοι κι έχουν αισθανθεί την απώλεια, τις δυσκολίες της ζωής και την απόγνωση που συχνά τις συνοδεύει, είναι ικανοί να συμπονέσουν και να συντρέξουν άλλους ακόμα πιο άτυχους από τους ίδιους, δικαιώνοντας έτσι και τιμώντας την ανθρώπινη ιδιότητά τους.
        Το νέο βιβλίο της Τζίνας Μιτάκη, πιάνοντας τον σφυγμό της σύγχρονης εποχής με όλα τα φαινόμενά της, επισημαίνει όσα θα πρέπει να έχει στο μυαλό του ένας νοήμων, ευαίσθητος και λογικός άνθρωπος, ο οποίος δεν αρκείται στη «μασημένη τροφή» που του σερβίρουν οι απανταχού τρέχουσες πολιτικές και μη προπαγάνδες, αλλά αναζητεί την ατόφια αλήθεια και οδηγείται στην αφύπνιση του μυαλού του και την ενεργοποίηση του συναισθήματος της ανθρωπιάς και της αλληλεγγύης μέσα του. «Το κοραλλί τετράδιο» είναι μια νουβέλα γραμμένη με γλαφυρότητα, ευαισθησία, ρεαλισμό και απόλυτη επίγνωση όσων συμβαίνουν γύρω μας, η οποία μας προσφέρει μια διαφορετική προσέγγιση των σύγχρονων φαινομένων που μας διχάζουν και μας προβληματίζουν. Η κρυστάλλινη ματιά του μικρού ήρωά της είναι αυτή που μας αποδεικνύει πως «για να αγαπάς την πατρίδα σου, δεν χρειάζεται να μισείς τις πατρίδες των άλλων». Τα θερμά μου συγχαρητήρια στην αγαπημένη συγγραφέα για ένα βιβλίο που αξίζει να διαβαστεί από όλους!
 
Υπόθεση Οπισθόφυλλου:
 
Ο δωδεκάχρονος Ιορδάνης πιστεύει πως ένα αόρατο, μοχθηρό χέρι τού στέρησε τους γονείς του και ανέτρεψε ό,τι γνώριζε ως κόσμο του. Βυθισμένος στο πένθος, τον φόβο και τον θυμό ξεκινάει μια δύσκολη νέα ζωή κάτω απ’ τις στοργικές φτερούγες του παππού του σε ένα μικρό νησί του Αιγαίου.
 
Η γνωριμία του με τον λίγο μεγαλύτερο Λουκά, φαίνεται να είναι το τερτίπι της ζωής για να τον τραβήξει μπροστά, ώστε να σπάσει τα τείχη της μοναχικότητας, να ανακαλύψει ξανά την πρόωρα χαμένη παιδικότητά του και να ενταχθεί απόλυτα στην παρέα των παιδιών του νησιού.
 
Οι πρόσφυγες που θα ξεβράσει η θάλασσα στο νησί, μαζί με τις προσωπικές τους τραγωδίες και τον αγώνα τους για επιβίωση, θα αλλοιώσουν την εικόνα που έχει για τον κόσμο, αποκαλύπτοντάς του με οδυνηρό τρόπο το αποτρόπαιο πρόσωπο της ανθρώπινης φύσης.
 
Οι κάτοικοι του νησιού θα χωριστούν σε στρατόπεδα, θα αναμετρηθούν με αλήθειες και ψέματα, με το μίσος και την αγάπη, τη βία και την ανθρωπιά, την εκδίκηση και τη συγχώρεση. Αναγκασμένα να ωριμάσουν απότομα, τα παιδιά θα βρεθούν αντιμέτωπα με την πραγματικότητα και θα κληθούν να κάνουν τις επιλογές τους.
 
Με ματιά κρυστάλλινη σαν την παιδική αθωότητα, η συγγραφέας μπολιάζει την ψυχή μας με φως ενάντια στα επικίνδυνα σκοτάδια των καιρών.

Τρίτη 17 Νοεμβρίου 2020

«Η ΠΡΩΤΗ ΕΝΤΥΠΩΣΗ», της Τζιν Χανφ Κόρελιτζ – Γράφει η Κλειώ Τσαλαπάτη

«Η ΠΡΩΤΗ ΕΝΤΥΠΩΣΗ», της Τζιν Χανφ Κόρελιτζ – Γράφει η Κλειώ Τσαλαπάτη
Εκδόσεις: Μίνωας
Σελίδες: 612
Τιμή με έκπτωση: 16,92€
 
          Οι περισσότεροι από εμάς βασιζόμαστε στην πρώτη εντύπωση που μας αφήνει η γνωριμία μας με κάποιον. Σπάνια να δώσουμε δεύτερη ευκαιρία σε έναν άνθρωπο του άλλου φύλου εάν η πρώτη εντύπωση από την επαφή μας μαζί του δεν είναι και η καλύτερη. Η ηρωίδα του βιβλίου «Η πρώτη εντύπωση» της Τζιν Χανφ Κόρελιτζ, που κυκλοφορεί από τις αγαπημένες εκδόσεις Μίνωας, έτσι πιστεύει πάντως. Η ψυχοθεραπεύτρια Γκρέις Ράινχαρτ θεωρεί πως η πρώτη εντύπωση είναι και η σωστότερη, αφού αν προσέξουμε τις λεπτομέρειες της συμπεριφοράς και των λεγόμενων ενός ατόμου, μπορούμε να αποκομίσουμε σημαντικότατες πληροφορίες για το ποιόν του. Με βάση την πολύχρονη εμπειρία της είναι πεπεισμένη πως μπορεί να βοηθήσει τις γυναίκες προσφέροντάς τους ένα εγχειρίδιο συμπεριφοράς με τον τίτλο «Θα έπρεπε να το ξέρεις», ώστε να μπορούν να αποκωδικοποιούν συμπεριφορές και λεγόμενα, δίνοντας ιδιαίτερη προσοχή στην πρώτη εντύπωση που αποκομίζουν από τη γνωριμία τους με έναν άντρα. Το ένστικτό τους είναι αυτό που θα τις καθοδηγήσει σωστά για να επιλέξουν τον κατάλληλο σύντροφο. Η ίδια, τουλάχιστον, πιστεύει πως κάνοντας ακριβώς αυτό επέλεξε τον τωρινό σύζυγό της Τζόναθαν, έναν παιδίατρο με τον οποίο είναι παντρεμένη σχεδόν είκοσι χρόνια και της έχει χαρίσει έναν γιο, τον δωδεκάχρονο Χένρι. Είναι όμως έτσι τα πράγματα τελικά ή είναι αδύνατον να είναι κάποιος απόλυτα σίγουρος για την επιλογή συντρόφου βάσει της πρώτης εντύπωσης; Μήπως κάποιες φορές τα φαινόμενα απατούν και οι εντυπώσεις είναι τόσο τέλεια προκατασκευασμένες και μεθοδευμένες ώστε να μπορούν να ξεγελάσουν και τον τελειότερο ανιχνευτή ψεύδους;
          Το μυθιστόρημα της Κόρελιτζ είναι ένα από εκείνα τα καλά βιβλία που μοιάζουν συχνά σαν την ίδια τη ζωή: το ανοίγουμε νομίζοντας πως ξέρουμε τι ακριβώς θα αντιμετωπίσουμε, αλλά τελικά αποδεικνύεται εξαιρετικά απρόσμενο, εντυπωσιακά σαγηνευτικό και εξ ολοκλήρου συνταρακτικό και αλησμόνητο μέσα στην απλότητά του. Αποδεικνύεται ότι ένα βιβλίο σαν και αυτό που ξεκινάει αρκετά ήπια, ακόμα και «αδιάφορα», ίσως, για εμάς τουλάχιστον τους Έλληνες –αφού οι περιγραφές τοποθεσιών, ονομάτων και τρόπου ζωής των νεοϋορκέζων σπάνια μπορούν να ταυτιστούν με τη δική μας εντελώς διαφορετική καθημερινότητα–, μπορεί να έχει επάνω μας την ίδια επίδραση όπως μια δυνατή γροθιά στο στομάχι. Η αλήθεια του απογυμνωμένη έρχεται και μας βρίσκει απροειδοποίητα και μας κοιτάζει αφτιασίδωτη κατά πρόσωπο· μια αλήθεια που είναι το ίδιο οδυνηρή είτε ζεις στην Ελλάδα, είτε στην Αμερική, είτε σε οποιαδήποτε άλλη χώρα του κόσμου, αφού ο πόνος από την αποκάλυψή της προδοσίας από τον σύντροφό μας είναι ίδιος και απαράλλαχτος, ασχέτως του τρόπου ζωής, της ανατροφής και των καταβολών μας.
          Η Γκρέις έχει μια τακτοποιημένη, άνετη ζωή με έναν στοργικό σύντροφο που γνωρίζει για πολλά χρόνια, από όταν ήταν ακόμα και οι δυο τους φοιτητές, και που είναι βέβαιη πως ξέρει τα πάντα γι’ αυτόν. Ο Τζόναθαν Ζακς είναι ένας γοητευτικός σαραντάρης παιδίατρος-ογκολόγος που ασχολείται με πάθος με το λειτούργημά του, επιλέγοντας να συμπαρασταθεί στους μικρούς ασθενείς και τους δικούς τους ακόμα και όταν έχει χαθεί κάθε ελπίδα. Το ζευγάρι μένει στο ίδιο διαμέρισμα όπου η Γκρέις γεννήθηκε και μεγάλωσε, κι ο δωδεκάχρονος γιος τους Χένρι πηγαίνει στο ίδιο εξαιρετικό και πανάκριβο ιδιωτικό σχολείο από όπου αποφοίτησε κι η ίδια η Γκρέις. Εκείνη ασκεί εδώ και χρόνια την ψυχοθεραπεία και έχει πλέον δρομολογηθεί η έκδοση του πρώτου βιβλίου της που είναι το απαύγασμα της γνώσης όλων αυτών των ετών πάνω στις σχέσεις των ανθρώπων και ιδιαίτερα στη συμπεριφορά των αντρών προς τις γυναίκες, η οποία κρύβει πολλά και σημαντικά μυστικά εάν εκείνες δώσουν την απαραίτητη προσοχή και τα αποκωδικοποιήσουν. Η ζωή της Γκρέις, λοιπόν, δεν θα μπορούσε να είναι καλύτερη, σωστά;
          Ένας φόνος μιας μητέρας ενός μαθητή μικρότερης τάξης από του γιου της, της Κολομβιανής Μάλαγα Άλβες, θα επηρεάσει απρόσμενα τη ζωή της Γκρέις. Μια γυναίκα, που κατά τα φαινόμενα δεν σχετίζεται με κανέναν τρόπο με τη δική της οικογένεια, δολοφονείται άγνωστο από ποιον, αφήνοντας δύο μικρά παιδιά ορφανά, αφού ο σύζυγός της θέλει να πάρει μόνο το αγόρι μαζί του πίσω στην Κολομβία, αρνούμενος να αναγνωρίσει το μικρό κοριτσάκι ως δικό του. Το γεγονός συνταράσσει όλη τη σχολική κοινότητα, ενώ οι υποψίες στρέφονται με ανεξήγητο τρόπο ενάντια στον Τζόναθαν. Η Γκρέις δεν μπορεί καν να διανοηθεί πως μπορεί να σχετίζεται ο πιστός και τρυφερός σύζυγός της με τη Μάλαγα, όπως επίσης δεν μπορεί να εξηγήσει γιατί εκείνος δεν έχει πάρει μαζί του το κινητό του ούτε έχει επικοινωνήσει με την οικογένειά του από το ιατρικό συνέδριο όπου βρίσκεται για λίγες μέρες σε άλλη πολιτεία της Αμερικής. Η ηρωίδα μας αρχίζει να σκάβει σιγά σιγά την «κορυφή του παγόβουνου» της άγνοιάς της χωρίς να μπορεί καν να υποψιαστεί που θα την οδηγήσει αυτό.
           Το μυθιστόρημα «Η πρώτη εντύπωση» είναι ένα μυθιστόρημα από αυτά που ξεκινάνε σαν τα ήσυχα ρυάκια για να εξελιχθούν σε ορμητικούς χείμαρρους τα οποία παρασέρνουν τα πάντα στο διάβα τους, μαζί και όλα όσα νομίζαμε για τους ανθρώπους και τις συμπεριφορές τους. Όπως η ξαφνιασμένη ηρωίδα της Κόρελιτζ που βλέπει την άψογα οργανωμένη ζωή της να καταρρέει σαν πύργος από τραπουλόχαρτα, έτσι και εμείς θα ανακαλύψουμε σταδιακά τα κρυμμένα μυστικά ενός ανθρώπου επιφανειακά αψεγάδιαστου. Θα συνειδητοποιήσουμε ότι πολύ συχνά αυτό που νομίζουμε για κάποιον είναι μονάχα εκείνο που μας έχει καθοδηγήσει ο ίδιος να πιστέψουμε για το άτομό του, το οποίο δεν είναι και απαραίτητα η απόλυτη αλήθεια. Κάποιες φορές μπορεί να μην πλησιάζει καν την πραγματικότητα, κι έτσι εμείς να βασίζουμε τη δική μας ζωή και ευτυχία επάνω σε σαθρά θεμέλια. Το θέμα βέβαια δεν είναι μόνο να ανακαλύψουμε την αλήθεια που εσκεμμένα μας απέκρυπταν, αλλά να αποφασίσουμε πώς θα συνεχίσουμε τη ζωή μας αποδώ και πέρα, αλλά και πώς θα ξαναχτίσουμε την ευτυχία μας σε στέρεες πλέον βάσεις μόλις μας δοθεί η πολυπόθητη δεύτερη ευκαιρία. Ένα βιβλίο που αξίζει να διαβαστεί!
 
Υπόθεση Οπισθόφυλλου:
 
Η Γκρέις βιώνει τη μόνη ζωή που επιθύμησε ποτέ. Είναι αφοσιωμένη στον σύζυγό της, επιτυχημένο παιδίατρο, στον μικρό γιο τους Χένρι και στους ασθενείς που φροντίζει ως ψυχοθεραπεύτρια. Νομίζει ότι γνωρίζει τα πάντα για τις γυναίκες, τους άντρες, τις σχέσεις και τον γάμο. Στο βιβλίο που πρόκειται να εκδώσει προτρέπει τις γυναίκες να δίνουν μεγάλη προσοχή στην πρώτη εντύπωση που αποκομίζουν από έναν άντρα. Έχοντας εμπιστοσύνη στο ένστικτό τους θα κάνουν τη σωστή επιλογή.
 
Πόσο καλά, όμως, γνωρίζει η Γκρέις τον δικό της σύζυγο;
Ποια μυστικά κρύβονται στην οικογένειά της;
 
Και ενώ η ημερομηνία έκδοσης του βιβλίου της πλησιάζει, οι πρώτες ρωγμές διαφαίνονται στην ευτυχισμένη ζωή της. Ένας βίαιος θάνατος, ένας σύζυγος που αγνοείται, αναπάντεχες και τρομερές αποκαλύψεις…
 
Ένα υπέροχο, αγωνιώδες μυθιστόρημα βασισμένο στον φόβο που διακατέχει όλους μας ότι ίσως δεν γνωρίζουμε τόσο καλά όσο νομίζουμε τους ανθρώπους που είναι δίπλα μας. 

Δευτέρα 16 Νοεμβρίου 2020

«ΕΤΟΣ ΧΩΡΙΣ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ», παρουσιάζει ο Μανώλης Παλαβούζης - Συστήνει η Κλειώ Τσαλαπάτη

          Ο Μανώλης Παλαβούζης μού «συστήθηκε» συγγραφικά μέσα από το πρώτο μέρος της διλογίας του «Ο τέταρτος καβαλάρης Ι – Η επώαση». Ομολογώ πως δεν περίμενα ένα τέτοιο αξιόλογο μυθιστόρημα βιολογικού τρόμου από έναν τόσο νέο συγγραφέα, όμως τελικά αποδεικνύεται πως σε κάποιους ελάχιστους ανθρώπους το γνήσιο, έμφυτο συγγραφικό ταλέντο δεν γνωρίζει όρια και περιορισμούς και εκδηλώνεται δυναμικά από πολύ νωρίς. Με το πρώτο του αυτό πόνημα ο συγγραφέας με κέρδισε διά παντός, κάτι που επιβεβαιώθηκε με τη συνέχεια του ευρηματικού έργου του, αφού ακολούθησαν άλλα δύο εξαιρετικά μυθιστορήματα: «Ο τέταρτος καβαλάρης ΙΙ – Ο όλεθρος» και το «Έτος χωρίς καλοκαίρι», όλα από τις εκδόσεις Πηγή. Εάν δεν είχα διαβάσει τα δύο πρώτα βιβλία του Μανώλη προ πανδημίας
Covid-19, θα έμπαινα στον πειρασμό να πιστέψω ότι ο συγγραφέας εμπνεύστηκε από τη ζοφερή πραγματικότητα που ζούμε από τις αρχές σχεδόν του έτους, όμως συνέβη ακριβώς το αντίθετο: η ίδια η ζωή αντέγραψε το έργο εκείνου και μάλιστα τόσο πιστά όσο δεν μπορούσε κανείς ποτέ να διανοηθεί.
          Το τρίτο μυθιστόρημά του «Έτος χωρίς καλοκαίρι», που κυκλοφόρησε φέτος, είναι ένα ακόμα συναρπαστικό μυθιστόρημα φαντασίας –και μακάρι να μείνει μόνο στη σφαίρα της φαντασίας και να μην επαληθευτεί από αντίστοιχο πραγματικό συμβάν– το οποίο πραγματεύεται ένα πολύ σοβαρό περιβαλλοντικό θέμα κι ένα γεγονός που έχει συμβεί στο παρελθόν. Ο χαρισματικός συγγραφέας συνδυάζει και πάλι ιστορικά γεγονότα με την αχαλίνωτη και γόνιμη φαντασία του, δημιουργώντας ένα ανάγνωσμα καθηλωτικό και πολύ πρωτότυπο.
    Για όλα τα μυθιστορήματα του Μανώλη Παλαβούζη μπορείτε να διαβάσετε τις αναλυτικές κριτικές μου στο τέλος αυτού του αφιερώματος, ενώ αυτό το τελευταίο του αναλαμβάνει ο ίδιος να μας το παρουσιάσει όπως κανείς άλλος δεν θα μπορούσε να το κάνει καλύτερα. Εγώ θα ήθελα να τον ευχαριστήσω για την εμπιστοσύνη του προς το πρόσωπό μου και για την ξεχωριστή τιμή που μου έκανε ζητώντας τη γνώμη μου για αυτό το βιβλίο του όπως και για το επόμενο, προτού ακόμα αυτά κυκλοφορήσουν, ενώ θα κάνω ένα μικρό «spoiler» δηλώνοντας πως έχω ήδη διαβάσει το νέο χειρόγραφό του, για το οποίο ειλικρινά δεν έχω λόγια και ανυπομονώ να το ξαναδιαβάσω σε έντυπη μορφή. Είναι κάτι συγκλονιστικό και πέρα από οτιδήποτε θα μπορούσατε ποτέ να φανταστείτε, αυτό μόνο μπορώ να δηλώσω και να δώσω τα θερμά μου συγχαρητήρια στον αγαπητό Μανώλη για τις τόσο εξαιρετικές αναγνωστικές εμπειρίες που μου έχει χαρίσει μέσα από κάθε βιβλίο του.
    Τον ευχαριστώ πολύ για τον χρόνο που διέθεσε παρουσιάζοντας το ανεπανάληπτο μυθιστόρημά του «Έτος χωρίς καλοκαίρι» στους «Φίλους της Λογοτεχνίας», του εύχομαι ολόψυχα καλή επιτυχία σε κάθε συγγραφικό του πόνημα και σας προσκαλώ να διαβάσετε τα όσα έχει να μας πει σχετικά με αυτό, ώστε να τον γνωρίσετε κι εσείς λίγο καλύτερα!
 
    Ένα βιβλίο είναι ένα παράθυρο που ανοίγει και κρυφοκοιτάζει σε κάποιον άλλο  κόσμο. Μπορεί να είναι ένας κόσμος διαφορετικός, όπου πετάνε δράκοι, τα δέντρα μιλάνε μεταξύ τους και σκανταλιάρικα ξωτικά περιδιαβαίνουν στα δάση και τους λόγγους. Μπορεί να είναι ένας κόσμος όπου ο άνθρωπος δεν είναι το κυρίαρχο είδος ή ένας κόσμος που δεν είναι άλλος από τον δικό μας, με τα προβλήματά του, τα πλεονεκτήματά του, τις ανησυχίες του, όλα εκείνα που μας προβληματίζουν.
    Οι αναγνώστες είναι εκείνα τα περίεργα πλάσματα που στέκονται μπροστά στο παράθυρο, έτοιμα να αγγίξουν το πόμολο και να το ανοίξουν, να μυρίσουν τον αέρα της άλλης πλευράς, να γευτούν τη διαφορετική αυτή πραγματικότητα. Είναι μια μοναδική εμπειρία, ξεκάθαρα προσωπική, σε γεμίζει εμπειρίες, γνώσεις και αισθήματα. Δεν λείπουν οι συγκινήσεις, τα ψυχολογικά σκαμπανεβάσματα και η γέννηση δεκάδων ερωτημάτων που απαιτούν μιαν απάντηση.
    Κάποιες φορές, δίπλα σε αυτό το μεγάλο παράθυρο, υπάρχουν κάποιοι άνθρωποι που βοηθούν τους αναγνώστες να γνωρίσουν έναν νέο κόσμο. Στέκονται δίπλα, σχεδόν πιάνουν τον αναγνώστη από το χέρι και νεύουν επιδοκιμαστικά προς το παράθυρο, σαν να τους καλούν να δοκιμάσουν να το ανοίξουν, να περάσουν στην άλλη μεριά και σε όλα όσα μπορεί να κρύβονται εκεί. Σε αυτούς τους ανθρώπους συμπεριλαμβάνεται και η Κλειώ Τσαλαπάτη, η οποία μου έδωσε την ευκαιρία, σε μια δύσκολη περίοδο για τις βιβλιοπαρουσιάσεις, να σας μιλήσω για το τελευταίο μου βιβλίο το Έτος Χωρίς Καλοκαίρι. Την ευχαριστώ από την καρδιά μου και ελπίζω τόσο εσείς οι αναγνώστες, όσο και η ίδια, να βρείτε αυτήν την εναλλακτική αυτοπαρουσίαση του βιβλίου μου ενδιαφέρουσα και διαφορετική. Και ίσως να «αρπάξετε» με θάρρος το χέρι της και να ταξιδέψετε στον κόσμο του βιβλίου.
    Το βιβλίο αυτό, γράφτηκε κόντρα σε όσα υπόσχεται ο τίτλος, το καλοκαίρι του 2019. Ήταν μια περίοδος κατά την οποία ανέμενα να ανακοινωθούν τα αποτελέσματα της ενδεχόμενης ένταξής μου στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα που είχα επιλέξει, και όταν τελικά έμαθα ότι είχα γίνει δεκτός, αυτό το γεγονός ήρθε σχεδόν ταυτόχρονα με την ολοκλήρωση και του βιβλίου, οπότε η ικανοποίησή μου ήταν διπλή. Το Έτος Χωρίς Καλοκαίρι, ήταν μια μεγάλη προσπάθεια, μεγαλύτερη από τα δύο προηγούμενα βιβλία μου, τη διλογία του Τέταρτου Καβαλάρη. Για να καταλάβετε τι εννοώ, θα πω μερικά πράγματα για τη θεματολογία του βιβλίου. Και για την πλοκή του, αν και θα προσέξω να μη μοιραστώ περισσότερα απ’ όσα μου επιτρέπει η αγωνία του αναγνώστη που το κρατάει στα χέρια του για πρώτη φορά.
    Η πλοκή του βιβλίου μάς μεταφέρει σε δύο διαφορετικές εποχές. Η πρώτη είναι το σήμερα, το έτος 2020 αν και χωρίς τον κορονοϊό, μιας και όταν το βιβλίο γράφτηκε, η πανδημία ήταν ακόμα κάτι που άγγιζε τα πλαίσια της επιστημονικής φαντασίας. Αν δεν με πιστεύετε, διαβάστε τον Τέταρτο Καβαλάρη. Στο μεγαλύτερο μέρος του βιβλίου, λοιπόν, παρακολουθούμε τους κεντρικούς μας ήρωες, τον Φίλιππο και τον Μάρκο, δύο αδέρφια που βρίσκονται για διακοπές στη Σκωτία. Ο Φίλιππος, που είναι μεγαλύτερος, έχει έναν ακόμα λόγο να βρίσκεται στη χώρα αυτή, έναν λόγο που δεν έχει ακόμα εκμυστηρευτεί στον αδερφό του, αλλά όταν έρθει η κατάλληλη ώρα, όλα τα μυστικά θα έρθουν στο φως. Την ίδια στιγμή, χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά, στη ρωσική Άπω Ανατολή, ένα από τα μεγαλύτερα ηφαίστεια του πλανήτη τινάζεται στον αέρα, σκορπώντας τεράστιες ποσότητες λάβας και, κυρίως, τεράστιες ποσότητες τέφρας που καλύπτει τον ουρανό και το φως του ήλιου. Το αποτέλεσμα όλων αυτών, είναι η παγκόσμια μέση θερμοκρασία να αρχίσει να κατρακυλά ταχύτατα, ενώ ο ηφαιστειακός χειμώνας που ακολουθεί ωθεί τους ήρωες να κινηθούν προς τον Νότο, εκεί όπου οι θερμοκρασίες παραμένουν ακόμα φυσιολογικές. Στον δρόμο τους και καθώς θα γίνονται θεατές και συμμετέχοντες στις αλλαγές που φέρνει η νέα πραγματικότητα τόσο στο κλίμα όσο και στις ανθρώπινες κοινωνίες, θα συναντήσουν την Μπεατρίς με τον δωδεκάχρονο γιο της, τον Λόγκαν, δύο ανθρώπους που η μοίρα φέρνει στον δρόμο τους και που λόγω των αντίξοων κλιματολογικών συνθηκών δεν μπορούν να αφήσουν αβοήθητους. Φυσικά επειδή η μοίρα είναι μεγάλη κατεργάρα, η επιλογή αυτή θα φέρει και τους τέσσερις σε οριακή κατάσταση, μιας και το παρελθόν της Μπεατρίς θα χτυπήσει την πόρτα τους και άνθρωποι επικίνδυνοι θα μπλεχτούνε στον δρόμο τους.
    Αν λοιπόν μια ηφαιστειακή έκρηξη, ένας ηφαιστειακός χειμώνας και ένας ανθρώπινος πολιτισμός που κλονίζεται συθέμελα δεν είναι αρκετά για να σας πείσουν για τον κίνδυνο όλων των παραπάνω, για τον λόγο αυτό υπάρχει η δεύτερη εποχή στην οποία διαδραματίζεται το βιβλίο, παράλληλα με το παρόν, που μας πηγαίνει πίσω στο έτος 1815 όπου συνέβη ακριβώς αυτό. Ένας ηφαιστειακός χειμώνας που κατάφερε να επηρεάσει ολόκληρο τον πλανήτη, μια περίοδος που έμεινε γνωστή ως Έτος Χωρίς Καλοκαίρι. Την εποχή λοιπόν που στην Ευρώπη ολοκληρώνονταν οι πολυετείς και αιματηροί Ναπολεόντειοι πόλεμοι, παρακολουθούμε τον Πιερ, έναν Γάλλο στρατιώτη που γλιτώνει τον θάνατο στη μάχη του Βατερλώ και συναντάει τη Φρέγια, μία μουγγή Αγγλίδα, την οποία σώζει από κάτι πολύ δυσάρεστο που θα της συνέβαινε. Τα παιχνίδια της μοίρας, άλλωστε, αρέσουν σε όλους. Όπως και οι ήρωες του σήμερα, ο Πιερ με τη Φρέγια θα προσπαθήσουν να απομακρυνθούν από το μέτωπο της καταστροφής, ταξιδεύοντας προς τον Νότο.
    Στο κλιματικό αυτό θρίλερ, με έναν μυθιστορηματικό τρόπο, οι δύο διαφορετικές εποχές συνδέονται μεταξύ τους και παρακολουθούμε τον τρόπο με τον οποίο οι ήρωες προσπαθούν να επιβιώσουν από τα εμπόδια που τους θέτει το κλίμα και η φύση, αλλά κυρίως ο ίδιος ο άνθρωπος, η ανθρώπινη φύση που τις περισσότερες φορές μπορεί να εξελιχθεί σε έναν κίνδυνο απείρως πιο τρομακτικό από τις φυσικές δυνάμεις. Το βιβλίο, λοιπόν, είναι ένας συνδυασμός περιπέτειας, δράσης, περιβαλλοντικού θρίλερ και καταδίωξης, Ιστορίας και φαντασίας, στοχεύοντας στα ανθρώπινα συναισθήματα, στον ανθρώπινο παράγοντα, που πολλές φορές μπορεί να ανατρέψει την εξέλιξη των πραγμάτων.
    Νομίζω πως σχολίασα αρκετά τη θεματολογία. Ας επιστρέψουμε λοιπόν στα σχετικά με τη συγγραφή του. Όπως έγραψα νωρίτερα, το βιβλίο αυτό με δυσκόλεψε αρκετά. Κυρίως λόγω της ιδιαιτερότητας των ηφαιστείων. Δεν μπορούν όλα τα ηφαίστεια να δώσουν μια έκρηξη τόσο μεγάλη με όλα όσα συνεπάγεται, όπως αυτή που αναφέρεται στις σελίδες, κάτι που έμαθα κι εγώ καθώς έγραφα ήδη την πρώτη κόπια του βιβλίου. Συνολικά, το βιβλίο γράφτηκε τρεις φορές μέχρι να εντοπίσω το κατάλληλο ηφαίστειο στην κατάλληλη θέση, που να πληροί όλες τις προϋποθέσεις ώστε να μη διαβάζεται κάτι που είναι απίθανο να συμβεί. Δυστυχώς, οι ηφαιστειακοί χειμώνες είναι κομμάτι του κόσμου μας. Συνέβαιναν στο παρελθόν, συμβαίνουν και τώρα (πάρτε για παράδειγμα την έκρηξη του Πινατούμπο το 1991) και θα συνεχίσουν να συμβαίνουν.
    Την κλιματική αλλαγή τη γνωρίζουμε, λίγο έως πολύ, όλοι. Την έχουμε ακούσει στην τηλεόραση, έχουμε διαβάσει γι’ αυτή σε βιβλία, άρθρα και περιοδικά. Είναι μια πραγματικότητα που θέτει ερωτήματα για το μέλλον μας, που χρίζουν άμεσης απάντησης και λήψης των κατάλληλων μέτρων. Τα ηφαίστεια είναι ένας ακόμα παράγοντας που οφείλουμε να λάβουμε υπόψη μας. Μια κολοσσιαία έκρηξη όπως αυτή του βιβλίου, ίσως είναι ένας τρόπος να ανακόψουμε την υπερθέρμανση της Γης, αν και είναι θέμα συζήτησης αν τα οφέλη υπερτερούν των απωλειών που θα έχει τόσο ο πλανήτης, όσο κι εμείς οι ίδιοι. Και σίγουρα η βιοποικιλότητα, όμως αυτή είναι μια ολότελα διαφορετική ιστορία, ίσως για ένα άλλο βιβλίο.
    Καθώς έγραφα το Έτος Χωρίς Καλοκαίρι, προσπάθησα να μπω στη θέση των ηρώων. Πώς θα δρούσα αν έπρεπε να γλιτώσω από το μάτι της καταστροφής; Θα βοηθούσα τους άλλους; Τους ξένους; Τι θα θυσίαζα ώστε να επιβιώσω εγώ και οι άνθρωποι που αγαπώ; Γιατί, γυρίζοντας τις σελίδες, θα διαπιστώσετε ότι η δύναμη της φύσης είναι τέτοια που σε μια στιγμή μπορεί να βρεθούμε κυνηγημένοι από κάτι που ίσως δεν κατανοούμε, και σίγουρα δεν μπορούμε να αντιμετωπίσουμε. Σε μια στιγμή, να αλλάξει κάποιος σημαντικότατος παράγοντας στη βολική καθημερινότητά μας και να αναγκαστούμε να θυσιάσουμε πολλά. Την προηγούμενη ζωή μας, τις ανέσεις μας. Να αφήσουμε πίσω το σπίτι μας, όλα όσα ζήσαμε. Όχι επειδή μας επιτίθενται τίποτα Αρειανοί ή άλλα πλάσματα από τον κόσμο της φαντασίας, αλλά επειδή είμαστε απλώς συμμετέχοντες στις «ιδιοτροπίες» της φύσης που κάθε τόσο, παρά τον κώδωνα του κινδύνου που κρούουν οι ειδικοί, οι κυβερνήσεις, τα κράτη και οι πολίτες επιλέγουμε να κρατήσουμε μακριά από τις ζωές μας, ίσως στα πλαίσια κάποιου μηχανισμού άμυνας που θέλει να διατηρήσει τον τρόπο ζωής μας ως έχει.
    Έτσι λοιπόν, στο βιβλίο αυτό, μέσα στην αφήγηση, βρήκα την ευκαιρία και συμπεριέλαβα διάφορα κοινωνικά ζητήματα που με απασχολούσαν την περίοδο που το έγραφα. Και ακόμα με απασχολούν. Αν ανοίξετε τις σελίδες του, θα διαβάσετε για την προσφυγική κρίση, για τη γυναικεία κακοποίηση, για τον βιγκανισμό, όπως και για τον τρόπο που έχουμε συμπεριφερθεί έως τώρα στον πλανήτη, το σπίτι μας. Είναι μια τακτική που ακολουθώ από το πρώτο βιβλίο, να μπλέκω μέσα στην πλοκή διάφορα ζητήματα που προβληματίζουν τη διεθνή κοινότητα. Ένας τρόπος να προκαλέσω τον προβληματισμό, τη σκέψη και την κρίση εκείνου που θα ανοίξει το βιβλίο, χωρίς διδακτισμό, χωρίς κατήχηση, προσπαθώντας πάντα να τα εντάξω όλα στις σκέψεις και τις δράσεις των ίδιων των ηρώων. Μου αρέσει να το διαβάζω σε άλλους συγγραφείς, έτσι θέλησα να το δοκιμάσω κι εγώ. Άλλωστε, όλοι μας έχουμε να δώσουμε πολλά σε όποιον θελήσει να μοιραστεί τις σκέψεις του μαζί μας.
    Παρά τις γνώσεις μας, ο άνθρωπος δεν έχει λύσει όλα τα μυστήρια του φυσικού κόσμου. Βρισκόμαστε άλλωστε στο στάδιο της κατανόησης ακόμα. Όμως αυτό για το οποίο είμαι βέβαιος, είναι πως για κάθε πρόβλημα και κρίση υπάρχει μια λύση, μια ελπίδα πως όλα μπορούν να ανατραπούν και να κινηθούν προς τη σωστή κατεύθυνση, είτε αναφερόμαστε σε ένα θυμωμένο ηφαίστειο, είτε σε μια ανθρωπιστική κρίση, είτε στη γενικότερη περιβαλλοντική κρίση που τις τελευταίες δεκαετίες μάς δείχνει τα δόντια της, ακόμα κι αν οι περισσότεροι από εμάς εθελοτυφλούμε, ιδίως οι κυβερνήσεις.
    Όμως πάντα στο τέλος, ως αισιόδοξος άνθρωπος, θεωρώ πως υπάρχει η άλλη άκρη του τούνελ. Μπορεί να βρίσκεται μακριά, μπορεί να μοιάζει απρόσιτη, όμως μια κοινή πορεία στην οποία υπάρχει αλληλοϋποστήριξη και σεβασμός, τόσο στον άνθρωπο όσο και στην ίδια τη φύση, μπορεί να μας οδηγήσει πολύ μακριά, πέρα ακόμα και από το τούνελ. Αυτό άλλωστε είναι και το μήνυμα του βιβλίου. Πάντα υπάρχει τρόπος η ζωή να επιβιώσει, ο άνθρωπος να παραμείνει άνθρωπος και όλοι εμείς, είτε ως αναγνώστες είτε ως συγγραφείς, να βρεθούμε για λίγο σε ένα μέρος διαφορετικό. Να αφήσουμε για λίγο πίσω μας τις αληθινές ζωές μας, με τα δικά τους προβλήματα, τις δικές τους στενωπούς και χαρές.
    Έτσι λοιπόν, αντί επιλόγου, θα ευχηθώ για εσάς τα ίδια λόγια που θα βρείτε στο τέλος του βιβλίου. Εύχομαι, για όλους εσάς, το αύριο να ξημερώνει μονάχα Καλοκαίρια…

Μανώλης Παλαβούζης
 
Βιογραφικό σημείωμα συγγραφέα:
 
Ο Μανώλης Παλαβούζης γεννήθηκε στον ακριτικό Έβρο το 1994. Σπούδασε την
επιστήμη του περιβάλλοντος στο Πανεπιστήµιο Αιγαίου. Λατρεύει τα βιβλία, τα παζλ και τα ταξίδια, ενώ στον ελεύθερο χρόνο του, όταν δεν παρακολουθεί ξένες σειρές και ταινίες, σχεδιάζει φανταστικούς χάρτες. Όνειρό του, μια μέρα να χτίσει έναν ολόκληρο κόσμο σε κάποιον από αυτούς. Αγαπημένοι του συγγραφείς ο Μάρτιν, ο Τόλκιν και ο Κινγκ. Του αρέσει να προβληματίζεται για τον σύγχρονο κόσμο έτσι έγραψε τον «Τέταρτο Καβαλάρη», την πρώτη διλογία βιολογικού τρόμου από Έλληνα συγγραφέα (Εκδόσεις Πηγή). Τα διηγήματά του «Πέρα απ’ τον τάφο» και «Η τελευταία υπόσχεση» έχουν συμπεριληφθεί στις συλλογικές ανθολογίες «Το Έπος της Φαντασίας (ΙΙ)» και «Μετά το Τέλος» αντίστοιχα (Εκδόσεις iWrite). Ανήκει στη συγγραφική ομάδα του ηλεκτρονικού περιοδικού για το φανταστικό «Will o’ Wisps». Το «Έτος Χωρίς Καλοκαίρι» είναι το τρίτο του μυθιστόρημα. Ζει με την οικογένειά του στο Σουφλί, απ’ όπου και κατάγεται, αρθρογραφώντας, κάνοντας το μεταπτυχιακό του και γράφοντας το επόμενο βιβλίο του.
 
Εργογραφία Μανώλη Παλαβούζη:
 
«ΕΤΟΣ ΧΩΡΙΣ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ»
Εκδόσεις: Πηγή
Σελίδες: 652
Τιμή: 18€
Διαβάστε την κριτική για το βιβλίο στον ακόλουθο σύνδεσμο:

https://filoithslogotexnias.blogspot.com/2020/10/blog-post_19.html
 
Υπόθεση Οπισθόφυλλου:
 
Καλοκαίρι 1815
Τα κανόνια του Βατερλώ έχουν µόλις σιγήσει. Ο Γάλλος στρατιώτης Πιερ Λεγκέ πιάνεται αιχµάλωτος των Άγγλων, όµως η αιχμαλωσία του παίρνει μια εντελώς αναπάντεχη τροπή. Στη µακρινή Ανατολή ξυπνάει ο τρόμος, µε τη μορφή ενός ηφαιστείου. Ο Πιερ θα γνωρίσει τη Φρέγια, θα πολεμήσουν για τη ζωή τους και θα προσπαθήσουν να επιβιώσουν μέσα σε έναν κόσμο που βυθίζεται συνεχώς στο σκοτάδι.
 
Καλοκαίρι 2020
Ο Φίλιππος και ο αδερφός του Μάρκος βρίσκονται σε διακοπές στη Σκωτία, όταν ο κόσμος σκεπάζεται από την ηφαιστειακή τέφρα. Η κολοσσιαία ηφαιστειακή έκρηξη καταποντίζει την παγκόσμια θερμοκρασία, φέρνοντας σκοτάδι και θάνατο. Η μόνη διέξοδος, ο θερμότερος Νότος. Τα δύο αδέρφια θα συναντήσουν την Μπεατρίς µε τον γιο της. Θα βρεθούνε κυνηγημένοι από µια φονική συμμορία που έχει ως στόχο να τους εξοντώσει, θα διασχίσουν τη μισή Ευρώπη, όµως ο αληθινός τους εχθρός είναι το ίδιο το κλίμα.
 
Ένα σενάριο που επαναλαμβάνεται ανά τους αιώνες, µε την ίδια φονικότητα, ένα φυσικό φαινόμενο που κλονίζει τα θεμέλια του ανθρώπινου πολιτισμού, οδηγώντας τους ήρωες στα άκρα, εκεί όπου ο χρόνος κυλάει αντίστροφα προς το Έτος Χωρίς Καλοκαίρι.
 
«Ο ΤΕΤΑΡΤΟΣ ΚΑΒΑΛΑΡΗΣ ΙΙ – Ο όλεθρος»
Εκδόσεις: Πηγή
Σελίδες: 558
Τιμή: 18€
Διαβάστε την κριτική για το βιβλίο στον ακόλουθο σύνδεσμο:
https://filoithslogotexnias.blogspot.com/2019/09/blog-post_10.html
 
Υπόθεση Οπισθόφυλλου:
 
Θεσσαλονίκη 1347 μ.Χ.: Ο Πάμφιλος έχει έρθει αντιμέτωπος με την πανούκλα και έχει επιβιώσει. Κατατρεγμένος από τη θανατηφόρα ασθένεια, γνωρίζει τον Μέλουας και την Άλουελ, δύο ανθρώπους που θα αλλάξουν ριζικά τη ζωή του. Και όλα αυτά καθώς ο θάνατος βασιλεύει στη βυζαντινή πόλη, στο αποκορύφωμα του Μεσαίωνα και του σκοταδισμού.
 
Θεσσαλονίκη 2017 μ.Χ.: Οι προσπάθειες του Άλεξ και της Σκάρλετ να περιορίσουν την εξάπλωση της ασθένειας δεν καρποφορούν. Ολοένα και περισσότερες χώρες μολύνονται, ενώ το παγκόσμιο σύστημα υγείας καταρρέει. Νέα εμπόδια, που θα πρέπει να υπερπηδήσουν, έρχονται στο φως, μέσα στη νοσηρή καθημερινότητά τους.
 
Οι νεκροί αυξάνονται. Η επιβίωση ξεθωριάζει. Κανείς δεν βρίσκεται στο απυρόβλητο.
 
Ο «Τέταρτος Καβαλάρης» φτάνει σε ένα αναπάντεχο τέλος, σε δύο κόσμους που βαδίζουν στο χάος· η επιστήμη αδυνατεί να βρει τη λύση, ενώ η θρησκεία και η λεγόμενη «εθνική ασφάλεια» γίνονται εργαλεία που υποσκάπτουν τα θεμέλια της σύγχρονης κοινωνίας, ωθώντας τούς ήρωες να αναρωτηθούν τι είναι αυτό που αξίζει τελικά.
 
«Ο ΤΕΤΑΡΤΟΣ ΚΑΒΑΛΑΡΗΣ Ι – Η επώαση»
Εκδόσεις: Πηγή
Σελίδες: 520
Τιμή: 18€
Διαβάστε την κριτική για το βιβλίο στον ακόλουθο σύνδεσμο:
https://filoithslogotexnias.blogspot.com/2018/09/blog-post_23.html
 
Υπόθεση Οπισθόφυλλου:
 
Χειμώνας 1347 μ.Χ.: Στις στέπες της Κιργισίας γεννιέται ένας θανάσιμος εχθρός. Ο Πάμφιλος, ένας Βυζαντινός πολεμιστής, βρίσκεται στο επίκεντρο της καταστροφής. Μία πολιορκημένη πόλη καίγεται συθέμελα, και οι επιζώντες, αγωνιζόμενοι για την επιβίωσή τους, καταφεύγουν για σωτηρία στην Κωνσταντινούπολη, μεταφέροντας μαζί τους κάτι που θα αλλάξει τη ροή της ιστορίας.
 
Χειμώνας 2017 μ.Χ.: Σε ένα εργοτάξιο του μετρό της Θεσσαλονίκης, ένας εργάτης ανακαλύπτει μία υπόγεια κρύπτη. Άθελά του, θα ξυπνήσει τον μεγαλύτερο βιολογικό εχθρό της ιστορίας. Η πανδημία εξαπλώνεται ταχύτατα σε όλο τον κόσμο, κι ο Άλεξ, επιδημιολόγος του ΚΕΕΛΠΝΟ, βρίσκεται αντιμέτωπος με υπέρτερες δυνάμεις, έχοντας στο πλευρό του την Σκάρλετ, απεσταλμένη του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας.
 
Καθημερινοί άνθρωποι έρχονται αντιμέτωποι με την απειλή σε ένα θανάσιμο παιχνίδι. Οι κανόνες διαχρονικοί. Η επιβίωση μονόδρομος.
 
Το πρώτο μέρος της διλογίας «Ο Τέταρτος Καβαλάρης» πραγματεύεται ένα θανάσιμο σενάριο στον σύγχρονο κόσμο του υπερπληθυσμού και της άμεσης αεροπορικής σύνδεσης κάθε γωνιάς του πλανήτη, όπου τα όρια μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας μοιάζουν λεπτότερα από κάθε άλλη φορά.